Sinoptik Klimatoloji

Sinoptik Klimatoloji

Türkiye geçtiğimiz günlerde yaşadığı sıcak havalara dünden itibaren ara vermiş durumdadır. Merkezi Kuzey Norveç’te olan polar siklonla bağlantılı gezici bir orta enlem siklonu, 4 Aralıktan beri ülkemizi batıdan başlayarak etkilemeye başlamış. Bu hal ülkemize, soğuk havanın ve yağışın gelmesine sebep olmuştur. Dünya üzerinde küresel ve yerel atmosfer sirkülasyonları vardır. Bir ülke ya da bölgeye gelen yağışlar sadece tek etkenli aksiyon merkezleri ve sabit atmosfer seviyesinden kaynaklanmaz. Birçok ajanlar vasıtası ile bir mıntıkaya yağış veyahut kuraklık gelir. Türkiye orta enlemin Akdeniz kuşağında yer almaktadır. Bu münasebetle ülkemizin yağışları Akdeniz havzasında gerçekleşen atmosfer sirkülasyonu ile alakalıdır. Akdeniz havzası herkesin bildiği gibi kışı yağışlı bir mevsimlik gösterir. Bunun nedeni ise enlem dolayısıyla farklı karakterde hava kütlelerinin karşılaşma sahasına tekabül ettiğindendir. Bu yazıda 4 Aralık 2017 de ülkemizi etkileyen soğuk havanın sinoptik bir değerlendirmesi yapılacaktır.

850hPa seviyesi sinoptik kartı: 4 Aralık 2017 Avrupa’nın sinoptik görünümü

 

 

Öncelikle Avrupa’daki basınç merkezleri konumlarına baktığımızda merkezi Ligurya denizi olan Azor YB alanı Akdeniz havzasına doğru antisiklonik dönüş gerçekleştirmektedir. Kuzey Norveç’te polar alçak basınç merkezi, atlas okyanusunun Güneybatı Avrupa’ya yakın kesiminde iki barometrik depresyon ve onların kuzeyinde de bir yüksek basınç alanı uzanmaktadır. Yazı başında ülkemizi etkileyen gezici siklonun Kuzey Norveç’teki alçak basınç ile bağlantılı olduğunu yazmıştık. Esasen Norveç’teki siklon meridyonal hareketle ülkemize gelişi mümkün olabilirdi. Yalnız atlas okyanusundaki siklonlar Azorun kuzey yerine Akdeniz havzasına doğru hareketi için zorladı. Bu sebeple de gelen soğuk havanın kısa süreli olmasına sebep oldu. 5 Aralık 2017 MGM yer haritasında cepheler ve konumları görülmektedir.

Anadolu yarımadasında Samsun’dan Konya’ya uzanan sıcak cephe hattı gezici siklon oluğunun siklonik dönüşü ve Azor yüksek basıncının kuzeyli akımlara sebebiyet vermesinden oluşmuştur. Siklonun sol kanadının kuzeybatılı rüzgar hareketi, oluğun en çukur noktasından sonra güneyli akıma dönmesi bu da güneydeki sıcak havayı soğuk hava ile karşılaştırmasına sonuçta da sıcak cephenin varoluşuna amil olmuştur.

Yaklaşık aynı saatlerdeki radar ve uydu görüntülerinde sıcak cephe hattı üzerinde, stratiform bulutlarının (sirrostratüs, altostratüs, nimbostratüs) neden olduğu yağışlar görülmüştür.

5 Aralığa ait radar görüntüsünde ise sıcak cephenin doğuya kaymasından hat şeklindeki yağışlar daha doğuda olduğu göze çarpmaktadır. Batı kesimlerde ise kuzeyli akımlara bağlı deniz etkisi ile yağışlar (DEY) görülmektedir. Gezici siklonun soğuk havası Azorun baskısı ile 8 Aralıktan itibaren etkisini kaybetmeye başlayacak, sıcaklıklar artacaktır. 10 Aralıktan sonra ise Akdeniz havzası tekrardan orta enlem baskınına meydan olacak ve Türkiye’de yağışlar tekrardan başlayacaktır.

Evet 4-8 Aralık 2017 de ülkeyi etkileyen soğuk havanın sinoptik klimatolojisini yapmaya gayret ettik. Kış mevsiminde daha fazla yağış alan ülkemiz, Akdeniz havzasının oransal olarak ne kadar fazla alçak basınç almasına bağlı olarak kurak ya da nemli bir yıl dönem geçirir. Ülkemizin kuzey kesimlerini hariç tutarsak durum gerçekten böyledir. Bilhassa da 2017 Şubat ayı son 40 yılın en kurak ayı olduğundan bu yağışlar ülkemiz için büyük ehemmiyet arz eder…

 

Ömer Güner

Ömer Güner

1997 Trabzon doğumluyum. Lise eğitimimi Vakfıkebir Anadolu (şimdi Fen) Lisesinde aldım. Şuan OMÜ Coğrafya bölümü 4. sınıf öğrencisiyim. Amatör hava tahmini, coğrafi gözlem ve araştırmalara yönelik yazı yayınlamaktayım.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir