JEOMORFOTURİZM (Peribacaları,Traverten,Kanyon,Volkan ve Mağara)

Ülkemizde ve dünyada en fazla ilgi çeken turizm türü kıyı turizmidir.

Son yıllarda Tv kanallarının doğa ile ilgili yapmış olduğu belgeseller,jeomorfoturizmin turistler arasında ilgisini giderek artırmıştır.

Jeomorfoturizmin başlıca çeşitleri,peribacaları, traverten, kanyon, volkan, mağara gibi yer şekilleridir. Türkiye jeomorfoturizm açısından zengin bir bölgedir.

Sizlere elimden geldiğince Türkiye’de jeomorfoturizm açısından önem taşıyan yerleri sunmaya çalışacağım.

Ülkemizde Kanyon Turizmi

Ihlara vadisini her yıl 500 bin yerli ve yabancı turist ziyaret ediyor.

Ihlara vadisi, Hasandağı volkanından püskürtülen lavların akarsu aşındırması sonucunda oluşan cemal şekilli bir vadidir. Melendiz çayı, milyonlarca yıllık bir sürecin sonunda, 14 kilometre uzunluğunda ve yüksekliği yer yer 110 metreye ulaşan kanyon görünümlü bu vadiyi meydana getirmiştir.Bu çatlaklardan yol bulan kanyonun bugünkü halini almasını sağlayan Melendiz çayına ilk çağlarda Kapadokya ırmağı anlamına gelen “Potamus Kapadukus” denilmekteydi.

Türkiye’de turizme ilk açılan kanyonlar Ihlara Kanyonu ve Köprülü Kanyondur.

Açılış yılı 1960’dır.

Köprülü Kanyon

Köprülü kanyonu.Bu kanyon üzerindeki antik köprüden dolayı Köprülü Kanyon ismini almıştır.

Köprülü kanyonu,Isparta’nın Sütçüler ilçesinde başlayan ve Antalya‘da denize dökülen, rafting yapmaya uygun bir Köprüçay‘ın vadisi.

Yaz aylarında günde 7 bin kişinin rafting yaptığı bir bölgedir.Nehrin suyu o kadar temizdir ki rahatlıkla içilebilir. 1973 yılında Köprülü Kanyon Milli Parkı yapılmıştır.

Köprülü kanyonunda rafting yapan sporcular.

Mağara Turizmi

Ülkemizde mağara turizmine açılan mağara sayısı 31 tanedir.

Hepsi güzellikleri ile ilgi çekicidir.

Dupnisa Mağarası

Dupnisa Mağarası Kırklareli ilinin Demirköy ilçesinin Sarpdere Köyü sınırları içerisinde, köyün 5 – 6 km güneybatısında yer almaktadır ve Trakya‘nın turizme açılmış tek mağarasıdır.

Mağara iki kata ve üç girişe sahip bir yeraltı sistemidir. Sistemin toplam uzunluğu 3150 m’dir. Üst bölümde Kız Mağarası ve Kuru Mağara yer alır. Kuru olan bu mağaralar gelişimini tamamlamıştır. Bu mağaraların 50–60 m aşağısında Sulu Mağara bulunur.

Sulu Mağaradan çıkan kaynak Türk-Bulgar sınırı olan Rezve Deresini oluşturmaktadır.

Karaca Mağarası 

Karaca Mağarası içerisinden bir kare.

Karaca Mağarası Güöüşhane’nin Torul ilçesine bağlı Cebeli köyündedir.Karaca Mağarası’nın yöre sakinlerinden Jeoloji Mühendisi Şükrü Eroz tarafından 1983 yılında bulunmuş ve 1996 yıllarında da turizme açılmıştır.Aynı zamanda Karaca Mağarası özellikle solunum hastalıklarına (astım vs.) iyi gelmektedir.Toplam uzunluğu 256 metre, girişe göre en derin noktası ise -15.5 metre olan Karaca Mağarası, az eğimli giriş dışında bütünüyle yatay bir mağaradır.

Tepesi Delik Mağarası ve obruğu

Giresun ili Alucra ilçesi Fevzi Çakmak köyüne bağlı. Tepesi Delik mağarası, yeraltı suyunun karstik kayaçları alttan eritmesi ile oluşmuş bir obruktur.

Turizme açılmayı beklemektedir.Diğer mağaralar gibi.

Kula Volkanik Jeoparkı
kula volkanik jeoparkından bir kesit.

Kula Jeoparkı Batı Anadolu‐Ege eşiğinde,Manisa İli sınırları içerisinde yer alır.

Kula Jeoparkı sahasının oluşumunda tektonik faaliyetler geniş yer tutar. Kula Jeoparkı’nın içerisinde bulunduğu Ege bölgesi kıtasal çarpışma ve dalma batma süreçlerinin kontrolü altında dünyanın tektonik (depremler, volkanlar) bakımından en aktif sahalarından birisidir.Kula’da günümüzden kabaca bir milyon yıl önce başlayan volkanik faaliyetler üç ana püskürme döneminin ardından nihayet günümüzden yaklaşık 10 bin yıl önce son patlamalarıyla Türkiye’nin en genç geniş ölçekli volkan topoğrafyalarından birini oluşturmuşlardır.

Kula Volkanik Jeopark’ı 2013 yılında Avrupa’nın  58. Dünya’nın 99. jeoparkı olma unvanını kazanmıştır.

Kilauea Yanardağı, dünyanın en aktif yanardağlarından biri.Patlamadan sonra gerçekleşen gülen surat ifadesi.

Kilauea Yanardağı, Hawaii Yanardağlar Ulusal Parkı içerisinde yer alan 1247 metre yüksekliğe sahip bir kalkan volkandır.

   Ziyaretçi sayısı 1 483 928 (2012)

1983’ten beri belirli aralıklarla patlayan yanardağın lavları en son 2013’te Büyük Okyanus’a akmıştı. 27 temmuz 2016 tarihinde başlayan patlamalarla tekrar Büyük Okyanus’a akmaya başlamıştır.

Peribacaları  

Peribacalarından bir kesit.

Peribacası, vadi yamaçlarından inen sel sularının ve rüzgarın,tüflerden oluşan yapıyı aşındırmasıyla ortaya çıkan oluşumdur.

Kapadokya’nın sınırlarını tarihte ilk kez Roma antik döneminin ünlü coğrafyacısı Strabon çizmiş.  Güneyde Toroslardan başlayarak, kuzeyde Doğu Karadeniz kıyı şeridi, batıda Aksaray, doğuda ise Malatya olacak şekilde geniş bir alanı Kapadokya olarak isimlendirmiş. Günümüzde ise bizim Kapadokya dediğimiz bölge Aksaray, Nevşehir, Niğde, Kırşehir ve Kayseri illerini kapsıyor.Dili olsa da neler gördü geçirdi bir anlatsa’ dedirtecek kadar eski peri bacaları tarihi Kapadokya’nın tarihi aslında.Kapadokya peri bacaları oluşumundan bu yana birçok medeniyet görmüş. Gerçekten müthiş bir doğa oluşumu.

Büyük Kanyon Ve Cam Terası

Büyük kanyon ve cam terası.

Dünyanın turizmde en tanınmış kanyonu Büyük Kanyon(Grand Canyon) dur. Amerika Birleşik Devletleri Arizona eyaletinde 450km uzunluğunda ve 1800m derinliğindedir. Kolorado nehrinin Kolorado Platosunu oymasıyla ortaya çıkmıştır.

Günde 10 bin kişi yılda ortalama 5 milyon kişi tarafından ziyaret edilir.

 Jeomorfoturizmin Ülkemize Kazandırılması için   Neler Yapılabilir.?

Kanyonlar mekânsal planlaması yapılarak turizme açılmalıdır.

Örneğin:Öncelikle doğal yerşekillerinde bilimsel araştırmalar yapılmalıdır.

Bunun sonucunda kanyonda ,turistlerin bilgilendirilmesi için muhakkak panolar vb. bilgi sunulmalıdır.

Doğal oluşumlar,bitki örtüsü ve yaban hayatı da coğrafyacı, botanikçi ve zoologlar tarafından incelenmelidir.

Bilimsel araştırması tamamlanan kanyonlar için mekânsal açıdan turistler için planlamalara geçilebilir. Bunlar giriş noktaları, manzara seyir yerleri, manzara seyir terasları, kanyon içinde akarsularda köprüler gibi.Bunlar ziyaretçi sayısı iyi bir reklam pazarlamasıyla daha artıracaktır.

Yukarıdaki fotoğrafta Büyük kanyonun cam terasını görmektesiniz.

Örneğin:Çin’in Zhangjiajie Ulusal Parkı’nda bulunan Bailong Asansörü (Yüz Ejder Asansörü) 330 metre yüksekliği ile dünyanın en uzun açıkhava asansörüdür. Bu özelliği ile Guinness Rekorlar Kitabı’na girmiş olan Bailong Asansörü 1999 yılında inşa edilmeye başlanmış.Bunun sonucu olarakta,her yıl manzarayı görmeye 5 milyon yabancı turist gelmiştir. Ülkeye günlük kazancı

200. 000 Yuan’dır.

Değerli okurlar! Sizlere yukarıda ülkemizde bazı jeomorfoturizmden örnekler verdim.Şüphesiz ki ülkemiz bu konuda çok zengin fakat yeterli düzeyde bu jeo turizmi  tam olarak turizme kazandıramıyoruz.

Anadolu topraklarında turizme açılmayı bekleyen mağara,kanyon.vb.bir çok yerşekilleri var.

Umarım gereken adımlar bu konuda atılır ve var olan doğal alanlarımızıda rant uğruna heba etmeyiz.

Ayder Yaylası rant uğruna heba edilen bir doğa harikasıdır.
Yararlanılan Kaynaklar:
Wikipedia
kulturturizm.gov.tr
Prof.Dr.Meral Suna Doğaner Turizm Coğrafyası.(İstanbul Ü. Auzef Coğrafya,Turizm Coğrafyası)
.kapadokyadayim.com
aksaraykulturturizm.com
koprulukanyon.org
Türkiye İstatistik Kurumu

aljazeera.com.tr

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir