Karşınızda, Durusu Kahramanları Pinus Maritima’lar…

Karşınızda, Durusu Kahramanları Pinus Maritima’lar…

Fırtınalar tarafından kırıldılar. Rüzgarla hırpalandılar. Diğer bitkiler için kendi gövdelerini siper ettiler. Eğildiler fakat mücadeleyi asla bırakmadılar. Hayata kök saldıkları toprağı terk etmediler.

Karşınızda, Durusu Kahramanları Pinus Maritima (Sahil Çamı )’lar…

 

İstanbul’un su kaynaklarından biri olan Durusu gölü yada daha çok bilinen ismiyle Terkos gölü, Karadenizin aralıksız oluşturduğu devasa ve hareketli kumulun uzun yıllar etkisi ile karşı karşıya kalmıştır. Kıyı bandında biriken kumullar rüzgarın etkisiyle göl alanının iç kesimlerine ilerleyerek ,1900’lü yıllarda İstanbul’un su ihtiyacını tehlikeye düşürebilecek bir noktaya gelmiştir.

Söz konusu alan, 1959 yılında  ilgili kurumlar marifetiyle ülkemiz ölçeğinde önemli ve ilklerden    olan kumul ağaçlandırması çalışmasıyla, kum ve hatta çölleşme tehdidinden kurtarılmıştır. 

1960’lı yıllarda  2102 hektar alana, takdire şayan bir özveriyle dikilen fidanların  bugün bizlere hediye edilen gölgelerinde gezmekteyiz.

Dikkatimi cezbeden hususlardan birisi de, kuzeybatı, kuzey ve kuzeydoğu yönlü rüzgarların etkisi altında kalan bitkilerin formasyonundaki  değişikliklerdir.

1960 yıllarında dikilen, aşağıda kabaca lokasyonunu görmekte olduğunuz kıyı bandında bulunan sahil çamlarının  (Pinus maritima) rüzgarın etkisiyle yıpranmış, âdeta bonsai ağaçları gibi görünüyor olmaları ve kıyı bandı boyunca aynı nedenle form değişikliğine uğrayan ağaç toplulukları bölgeyi,  ülkemizde krumholz sahalara verilebilecek örnek yerler arasına taşıyabilir. Şüphesiz bu bilgi öncelikle coğrafyacılar için sonrasında coğrafi bilgiye ilgi duyan tüm bilim dalları için bir değer ifade edebilir.

Krumholz sahalar atmosferik şartların etkisiyle şekil kaybına uğrayan ve yaşam mücadelesi veren bitki topluluklarının oluşturduğu alanları ifade etmek için kullanılan Alman kökenli bir sözcüktür. Rüzgar bitkilerde telafisi mümkün olmayan şekil kayıplarına ve zararlara neden olurlar.

Roma döneminde ve  günümüzde insanlar kendi    bilgi ve becerileriyle bitkilerde form değişiklikleri yapabilmektedirler. Hatta bu istikamette bitkilere küp, küre, piramit, bodurlaştırma gibi şekiller verilebilmektedir. Bu iş  topiary sanatı adı verilen başka bir boyuta bile taşınmıştır.

topiary sanatı ile ilgili görsel sonucu

Rüzgar  ise topiary sanatı adına eşsiz eserler ve hatta baş yapıtlar veren, kendisinden ilham alınacak muhteşem bir sanatçıdır.

coğrafi blog sahil çamı
Fotograf : Eckhard Pecher  Kanarya Adaları’nda (İspanya) Phoenicean Juniper (Juniperus phoenicea). 2003 https://commons.wikimedia.org/wiki/File:El_Hierro_Sabinar.JPG

 

Ağaçların boylarının kısalması ve yayılışlarının sınırlanması yalnız rüzgar etkisinin bir sonucu değildir. Sert kış şartlarına haiz yükseltilerde de bitkiler adaptasyon şekli olan ‘Krumholz’ yapısı nedeniyle tipi ve soğuğa karşı koyarlar.

Aşağıda Durusu sahilinde 17 Haziran 2018 tarihinde gözlemlediğimiz  sahil çamlarının (Pinus maritima) çeşitli aralıklarla oluşturduğu krumholz alanlarına ait fotoğraflarda bitkilerin rüzgarın etkisiyle yere yatay pozisyonda bir gelişme gösterdiği görülmektedir.

coğrafi blog sahil çamı
Fotograf:Y.Efe ÖZTURAN – İstanbul – Durusu

 

coğrafi blog sahil çamı
Fotograf:Y.Efe ÖZTURAN – İstanbul – Durusu

 

Video: Y.Efe ÖZTURAN – İstanbul – Durusu

coğrafi blog
Fotograf:Y.Efe ÖZTURAN – İstanbul – Durusu

 

 

coğrafi blog
Terkos Gölü çevresindeki Terkos kumulunda yapılmış olan başarılı kumul tespit çalışmalarından görünümler. Karadeniz sahilinden içe-Terkos Gölüne doğru alanlar.   Fotoğraf:  Orman Genel Müdürlüğü arşivinden http://www.mudender.org/kumul-agaclandirmalari

 

1960’lı yıllarda  çöl görünümünde olan Durusu’yu günümüzde,  biyoçeşitliliği ile dikkat çeken bir orman yapısına kavuşturan tüm Orman Bakanlığı çalışanlarına, bizlere ve sonraki nesillere bıraktıkları bu değerli miras için şükranlarımızı sunuyoruz.

Coğrafyacılar için arazi yapısının ağaçlandırılmadan önceki halininde  ilgi uyandıracağı aşikardır. Ancak bizlerde dahil kimse bunu yeşile tercih etmeyecektir. Bir sonraki yazımızda görüşmek dileğiyle sağlık, huzur ve mutluluk ile kalınız…

 

Mahmut Serdar KESKİN 

Coğrafyacı – Coğrafya Öğretmeni

17 Haziran 2018 – Çatalca /İST

 

Mahmut Serdar Keskin

Mahmut Serdar Keskin

15 Temmuz 1975 yılında İstanbul'da doğdu. Öğrenim hayatı boyunca birçok il gezen Keskin, ilköğrenimine Amasya'da başladı. Daha sonra Çorum ve Samsun'da ilk ve orta öğrenimini tamamladı. İstanbul’da Boğaziçi Behçet Kemal Çağlar Lisesi’nde öğrenimine devam etti ve 1993 yılında mezun oldu. Lise sonrası bilgisayar donanım ve yazılımı üzerine ticaret ile uğraştı. 2002 tarihinde Anadolu Üniversitesi - Muhasebe Finansman bölümünü bitirdikten sonra çeşitli kurum ve kuruluşlarda çalıştı. 2010 yılında Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunu oldu. Bunu takiben 2015 yılında Anadolu Üniversitesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri Uzmanlığı eğitimini tamamladı. 2018 yılında İstanbul Üniversitesi Coğrafya Bölümünden mezun oldu. Aynı yıl Gebze Teknik Üniversitesi'nde Pedogojik Formasyon eğitimini tamamladı. Evli ve iki çocuk babası olan Keskin halen İstanbul’da Büyükşehir belediyesine bağlı bir kuruluş olan İSKİ’de bir yandan iş hayatını sürdürmekte diğer yandan hayranı olduğu sınır tanımayan bir bilim olan Coğrafya konusunda kendisini geliştirmekte ve meslektaşlarıyla coğrafya ya katkı sağlamak için çalışmaktadır.  Yazmak için öğrenme, öğrenmek için yaz.                       (Mahmut Serdar Keskin)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir